Para piyasası fonları: 13 milyar dolar nereye gitti?
Para piyasası fonları eylülde 13 milyar dolar kaybetti. Goldman Sachs, paranın döviz ve altın mevduatlarına yöneldiğini, rezervlerin gerilediğini açıkladı.
Goldman Sachs’ın 2 Ekim tarihli Türkiye değerlendirmesine göre, eylül ayında para piyasası fonlarından yaklaşık 13 milyar dolarlık çıkış gerçekleşti. Bu tutarın yarısına yakını yurt içindeki döviz ve altın mevduatlarına aktarıldı.
25 Eylül ile sona eren haftada, değerleme etkisinden arındırılmış döviz mevduatları 1,3 milyar dolar artarken altın mevduatlarında önemli bir değişiklik görülmedi. Aynı dönemde para piyasası fonlarından çıkış sınırlı kaldı. Türk lirası mevduatları da 28 Eylül itibarıyla haftalık bazda yaklaşık 7 milyar dolar yükseldi.
Raporda, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın brüt rezervlerinin 30 Eylül itibarıyla bir haftada 9 milyar dolar azalarak 173 milyar dolara gerilediği belirtildi. Altın değerleme etkisi hariç tutulduğunda haftalık kayıp 5 milyar dolar, eylül ayındaki toplam düşüş ise 11 milyar dolar olarak hesaplandı. İran savaşı öncesi dönemle karşılaştırıldığında rezervlerdeki toplam gerileme 43 milyar dolara, altın değerleme etkisi çıkarıldığında ise 17 milyar dolara ulaştı.
Yabancı yatırımcılar 25 Eylül ile biten haftada yerel borçlanma araçlarına 400 milyon dolarlık giriş yaparken, hisse senetlerinden 400 milyon dolar çıktı. Şubat ayından bu yana tahvil ve hisse senedi piyasalarındaki toplam yabancı çıkışı 3,4 milyar dolara yükseldi; çıkışın büyük bölümü yerel borçlanma araçlarında gerçekleşti.
Aynı hafta TL mevduat faizleri 0,2 puan düşerek yüzde 43,4’e indi. Tüketici kredisi faizleri yüzde 60,6’ya, ticari kredi faizleri ise yüzde 52,3’e geriledi. Goldman Sachs’ın yaklaşık yüzde 45 olarak hesapladığı yıllıklandırılmış politika faiziyle karşılaştırıldığında fark, tüketici kredilerinde yaklaşık 16 puan, ticari kredilerde ise 8 puan oldu.
Goldman Sachs ayrıca 30 Eylül itibarıyla Merkez Bankası’nın bankalara net fonlamasının 583 milyar lira değişerek eksi 632 milyar liraya ulaştığını bildirdi. Bu görünüm, bankacılık sistemindeki likidite fazlasının sürdüğüne işaret etti. 28 Eylül itibarıyla TL kredi büyümesi yüzde 31’e gerilerken döviz cinsi kredi büyümesi yüzde 12’ye çıktı. TL ve döviz kredilerinin toplam ağırlıklı büyümesi ise yıllık yüzde 27 seviyesinde kaldı.
