Yapay Zeka Talebi Bellek Çiplerini Krize Sürükledi
Yapay zeka talebinin artması, bellek çipleri krizine yol açarak fiyatları yükseltiyor. Uzmanlar, durumun 2028’e kadar süreceğini öngörüyor.
Yapay zeka alanındaki hızlı gelişmeler, bellek çipleri üzerinde büyük bir baskı oluştururken, bu durum “RAMaggedon” olarak adlandırılan küresel bir krizi de beraberinde getiriyor. Tüketici elektroniği ürünleri, özellikle dizüstü bilgisayarlar ve akıllı telefonlar, bu krizden etkilenerek fiyatlarında keskin artışlar görüyor. Samsung Electronics’in Finans Direktörü, yaptığı açıklamada, dijital veri depolayan mikroçiplerdeki tedarik sıkıntısının 2027 yılında daha da derinleşeceğini ve 2028 yılı boyunca devam edeceğini ifade etti.
Bu kriz, “rastgele erişimli bellek” teriminin İngilizce kısaltması olan RAM’den esinlenerek “RAMaggedon” ismiyle anılmakta. Çip üreticileri, yapay zeka uygulamalarının gereksinimlerini karşılamak amacıyla üretim kapasitelerini yüksek bant genişlikli belleğe (HBM) kaydırmaları nedeniyle tedarik sıkıntısı yaşanıyor.
Hong Kong’daki Wan Chai Computer Centre’da faaliyet gösteren In-Technology Services yöneticisi Wade Lam, dükkânlarında sergiledikleri fiyat listelerinin yanına krizle ilgili haber kupürleri astıklarını belirtti. Lam, bu haberleri müşterileri bilgilendirmek amacıyla sergilediklerini aktardı. Wan Chai Computer Centre, bilgisayar parçalarından elektronik cihazlara kadar birçok teknoloji ürününün satışını gerçekleştiren bir merkez.
Özel imalat bilgisayar alanında uzmanlaşan Videocom Computer şirketinin yöneticisi Ken Tam, fiyat artışlarının başladığı eylül ayından bu yana iş hacimlerinin yarı yarıya düştüğünü açıkladı. Tam, daha önce 300 ila 400 Hong Kong doları (yaklaşık 40-50 ABD doları) seviyesinde satılan 16 gigabaytlık bir RAM’in fiyatının 1500 Hong Kong dolarına kadar yükseldiğini belirtti. Fiyatların bu kadar ani bir şekilde artmasının müşteriler üzerinde psikolojik bir etki yarattığını ifade eden Tam, ihtiyaç duyanların satın alma yaptığını, diğerlerinin ise beklemeyi ya da daha düşük performanslı bellek çiplerine yönelmeyi tercih ettiğini söyledi.
Tayvan merkezli pazar araştırma şirketi TrendForce’un analisti Ellie Wang, bilgisayar ve akıllı telefonlar için kullanılan bellek fiyatlarının bir yıl öncesine göre yaklaşık beş ila altı kat arttığını bildirdi. Yapay zeka alanındaki talep patlaması, dünyanın en büyük bellek çipi üreticileri olan Samsung Electronics, SK Hynix ve Micron’un kârlarını ve hisse değerlerini artırdı. Dördüncü sırada yer alan ChangXin Memory Technologies (CXMT), borsa kaydı ile Çin ana karasının en değerli şirketi konumuna geldi.
Omdia kıdemli analisti James Zhao, CXMT’nin ileri teknoloji alanında lider üreticileri takip ettiğini belirtti. Zhao, HBM’nin veri merkezi sunucularında Nvidia gibi üreticilerin yapay zeka sistemlerindeki karmaşık hesaplamaları desteklemek amacıyla kullanıldığını ifade etti. Ancak, mevcut arz kısıtlı piyasa koşullarının CXMT’ye avantaj sağlayabileceğini de vurguladı.
Hong Kong’da yatırım bankacılığı yapan Henry Wong, yeni bir bilgisayar almak yerine mevcut dizüstü bilgisayarının RAM kapasitesini artırmayı tercih ettiğini söyledi. Wong, bellek yükseltmesinin ardından bilgisayarının performansının arttığını ve yeni bir bilgisayar alma isteğinin ortadan kalktığını belirtti. Otomobil üreticileri de araç içi bilgisayar sistemlerinde yükselen maliyetlerle karşı karşıya kaldıklarını ve bu durumun yeni araç fiyatlarını etkileyeceğini ifade ediyor.
Tokyo’daki teknoloji merkezi Akihabara’da bulunan Belçikalı grafik tasarımcı Charles Brousse, RAM, ekran kartı ve anakart fiyatlarının aşırı düzeylere ulaştığını belirtti. Yüksek maliyetler nedeniyle önceden sistem kurmak için parça satın almadığını ifade eden Brousse, müşterilerine kendi satın aldıkları parçaları monte ettiklerini aktardı. Brousse, çip darlığının kullanıcıları daha ucuz dizüstü bilgisayarlara yönelttiğini ve bunun uzun vadede sorun yaratabileceğini dile getirdi. Ayrıca, yapay zekadaki spekülatif balonun da rahatsız edici olduğunu vurguladı.
