Türkiye’de Hava Kirliliği Artıyor: Ekonomik Yük Milyarlarca Dolar
Türkiye, Avrupa’da en kirli hava alanlarından biri haline geldi. Hava kirliliği ekonomik yükü 138 milyar doları buluyor.
IQAir’ın 2025 Dünya Hava Kalitesi Raporu’na göre, Türkiye, Avrupa’da hava kirliliği en yüksek 4. ülke konumuna yükseldi. Rapora göre, Türkiye’deki PM2.5 değeri 2024 yılında 15.3’ten 19.2’ye çıkarak, 143 ülke arasında en kirli hava sahip olan 67. ülke olma konumunu 39. sıraya taşıdı. Avrupa’da ölçülen yerleşimler arasında en yüksek hava kirliliğine sahip 10 yerden 5’i Türkiye’de bulunuyor. Iğdır, Avrupa’nın en kirli şehri olurken, onu İzmir’in Buca ilçesi takip ediyor. Diğer kirli şehirler arasında Gödekli (Iğdır), Konya ve Düzce yer alıyor. Bu durum, Türkiye’deki 3 milyondan fazla insanın Avrupa’nın en kirli havasını soluduğunu gösteriyor.
İsviçre merkezli hava kalitesi teknolojisi şirketi IQAir, bu yıl 143 ülke ve 9,446 şehirdeki hava kalitesini analiz etti. Hava kirliliği konusunda Türkiye’nin durumu endişe verici bir yükseliş gösteriyor. Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanya Sorumlusu Emel Türker Alpay, hava kirliliğinin temel nedenleri arasında fosil yakıtların bulunduğunu belirterek, bu yakıtlardan çıkışın önemine dikkat çekti. Türkiye’nin hava kirliliği ile ilgili düzenli ve yeterli ölçüm yapmadığını ifade eden Alpay, PM2.5 oranını ölçen istasyonların %70’inin yeterli veri sağlamadığını vurguladı. Ayrıca, mevcut yönetmeliklerde limit değerlerin tanımlanmamış olması nedeniyle yaptırım uygulanamadığını belirtti.
Temiz Hava Hakkı Platformu Koordinatörü Deniz Gümüşel, PM2.5 hava kirliliğinin Türkiye ekonomisine yıllık yükünün 138 milyar dolar olduğunu, bu miktarın 2024 GSYH’sinin yaklaşık %10’una denk geldiğini açıkladı. Gümüşel, temiz hava için alınacak önlemlerin, kirli havanın yarattığı sağlık maliyetlerinden çok daha düşük olacağını belirtti. Her yıl 60 binin üzerinde hayat kurtarılabileceğini ve ekonomiye olan ağır yükün hafifletilebileceğini ifade eden Gümüşel, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na PM2.5 için ulusal limit değeri belirlenmesi çağrısında bulundu. Bu kirliliği önlemenin ilk adımı olarak görülen kampanyanın detaylarına hedeftemizhava.org adresinden ulaşılabileceği belirtildi.
