Fas, Batarya Üretiminde Avrupa’nın Yeni Merkezi Oluyor

Fas, Afrika’nın ilk batarya gigafabrikasıyla Avrupa pazarında önemli bir oyuncu haline geliyor.

Afrika Kalkınma Bankası, Çin merkezli Gotion High-Tech tarafından Fas’ta inşa edilecek Afrika’nın ilk batarya gigafabrikasına 100 milyon euro değerinde kredi tahsis etti. Bu finansmanın karşılığı olarak yaklaşık 114 milyon dolar bekleniyor.

Projenin ilk aşaması, toplamda 1,3 milyar dolarlık bir yatırım gerektirecek. Gigafabrika, lityum demir fosfat bataryaların üretim sürecini, katot ve hücre üretimi dahil olmak üzere tek bir çatı altında toplayacak.

Afrika Kalkınma Bankası, doğrudan sağlanacak 100 milyon euroluk kredinin yanı sıra, diğer finans kuruluşlarından 141 milyon euroya kadar ek kaynak temin etmeyi planlıyor. Banka, bu süreçte lider düzenleyici rolünü üstlenecek.

Doğrudan kredi ile ek finansman bir araya geldiğinde, projenin toplam finansman paketi 241 milyon euroya ulaşabilir. Kalan yatırım maliyetinin ise şirket kaynakları ve diğer finansman yollarıyla karşılanması bekleniyor.

Bu finansman kararı, gigafabrikanın yalnızca bir montaj tesisi olmadığını da ortaya koyuyor. Katot, anot ve batarya hücrelerinin aynı tesiste üretilmesi, daha geniş bir değer zinciri oluşturacak.

Gotion High-Tech ile Fas hükümeti arasında imzalanan anlaşmaya göre, tesisin başlangıçtaki yıllık üretim kapasitesi 20 gigavatsaat olarak belirlendi. Şirket, ilerleyen aşamalarda bu kapasiteyi 100 gigavatsaate kadar artırmayı hedefliyor.

Kapasitenin tamamlanması durumunda toplam yatırımın 6,5 milyar dolara kadar çıkabileceği öngörülüyor. Projenin büyüme planı, kademeli bir şekilde gerçekleştirilecektir. Üretimin 2026’nın üçüncü çeyreğinde başlaması planlanıyor, ancak son finansman açıklamasında yeni bir tarih verilmedi.

Gigafabrikada üretilecek bataryaların büyük bir kısmı Avrupa pazarına sevk edilecek. Fas’ın Avrupa’ya yakınlığı, sevkiyat sürelerini ve lojistik maliyetlerini Asya’dan yapılan teslimatlara göre azaltma potansiyeli taşıyor.

Lityum demir fosfat bataryalar, elektrikli araçlar ve enerji depolama sistemlerinde yaygın olarak kullanılmakta. Düşük maliyet, uzun ömür ve termal dayanıklılık, bu teknolojinin dünya genelindeki üreticiler arasındaki payını artırıyor.

Gotion’un yatırımı, Çinli batarya üreticilerinin Avrupa pazarına doğrudan yatırım yapmak yerine yakın üretim merkezleri aracılığıyla ulaşma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Fas’ın Avrupa Birliği ve ABD ile olan ticaret anlaşmaları, ülkenin ihracat avantajını güçlendiriyor.

Fas, Renault ve Stellantis gibi otomotiv devlerinin üretim tesislerine ev sahipliği yaparak, bölgenin önemli üretim merkezlerinden biri haline geldi. İki otomotiv grubunun ülkedeki toplam yıllık üretim kapasitesi 700 bin araç olarak belirlenmişti.

Fas’ın otomotiv ihracatı 2023 yılında %27 artış göstererek 14 milyar dolara ulaştı. Batarya hücreleri ve temel bileşenlerin yerel olarak üretilmesi, mevcut otomotiv altyapısının elektrikli araçlara uyum sağlamasını kolaylaştıracak.

Fas hükümeti, elektrikli araçlara geçiş sürecinde otomotiv sektöründeki 220 bin istihdamı korumayı hedefliyor. Gotion projesi, içten yanmalı motorlardan elektrikli araçlara geçişte üretim zincirinin ülkede kalması açısından kritik bir öneme sahip.

Fas’ın batarya üretiminde entegre bir tesis kurması, Avrupa’daki otomotiv üretim merkezleri arasındaki rekabeti artıracak. Türkiye, Avrupa otomotiv sanayisinin önemli tedarikçilerinden biri olarak bu yatırımı dikkatle takip edecek.

Batarya üretiminde belirleyici olan faktör sadece fabrika kapasitesi değil. Enerji maliyetleri, ham madde tedariki, ticaret anlaşmaları, liman bağlantıları ve otomotiv üreticileriyle yapılacak uzun vadeli sözleşmeler, yatırımın rekabet gücünü belirleyecek.

Piyasalarda bir sonraki aşamada, 141 milyon euroluk ek finansmanın sağlanması, üretim başlangıç tarihi, Avrupa’daki otomotiv üreticileriyle yapılacak tedarik anlaşmaları ve kapasitenin 100 gigavatsaate çıkarılmasına ilişkin takvim izlenecektir.