Jeopolitik Gerilim Emtia Piyasalarını Etkiliyor
Brent petrol fiyatları, jeopolitik gerilimler ve enflasyon endişeleriyle yükselişe geçti. Emtia piyasalarında dalgalanmalar gözlemleniyor.
Brent petrol, ABD ile İran arasındaki artan çatışmalar, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışındaki azalma ve tankerlere yönelik güvenlik tehditleri nedeniyle son 19 haftanın en hızlı haftalık yükselişini gerçekleştirdi.
Geçtiğimiz hafta emtia piyasalarında yaşanan dalgalanmalar, ABD’deki enflasyon verilerinin beklentilerin altında kalması, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz politikalarındaki değişiklik beklentileri ve Orta Doğu’daki artan gerilimle şekillendi. ABD’de açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haziran ayında aylık bazda yüzde 0,4 düşerken, yıllık bazda yüzde 3,5 artış gösterdi. Bu durum, Nisan 2020’den bu yana en büyük aylık düşüş olarak kaydedildi.
Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) de aynı dönemde aylık bazda yüzde 0,3 azaldı ve yıllık bazda yüzde 5,5 artış gösterdi. Bu veriler, piyasalarda Fed’in temmuz ayında faiz artırımına gitme olasılığını azaltırken, eylül ayındaki toplantıda olası bir faiz artırımının gündemde kalmasına neden oldu. Ancak yatırımcılar, artan enerji fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkileri nedeniyle temkinli bir yaklaşım sergiledi.
Fed Başkanı Kevin Warsh, ABD Temsilciler Meclisi Finansal Hizmetler Komitesi’nde yaptığı sunumda, yüksek enflasyona tolerans göstermeyeceklerini ve fiyat istikrarını sağlama konusunda kararlı olduklarını vurguladı. Avrupa’da ise avro bölgesindeki enflasyonun mayısta yüzde 3,2’den haziranda yüzde 2,8’e gerilemesi, Avrupa Merkez Bankası’nın gelecek toplantısında faizleri sabit tutma beklentilerini artırdı.
Çin ekonomisi, zayıf iç talep ve Orta Doğu’daki risklerin etkisiyle ikinci çeyrekte yıllık yüzde 4,3 büyüyerek beklentilerin altında kalırken, bu durum global piyasalarda dalgalanmalara neden oldu. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,55 seviyesinde kalırken, dolar endeksi yüzde 0,2 azalarak 100,8 seviyesine geriledi.
Değerli metallerde ise ABD’deki enflasyon verilerinin olumlu etkisine rağmen, petrol fiyatlarındaki artışın yarattığı enflasyon ve faiz endişeleri satış baskısını artırdı. Altın fiyatları, ABD-İran geriliminin etkisiyle değer kaybederken, analistler petrol fiyatlarının yükselmesinin global enflasyon endişelerini artırdığına dikkat çekti. Bu durum, değerli metallere yönelik satışları da beraberinde getirdi.
Baz metallerde ise Çin ekonomisindeki yavaşlama talep görünümünü olumsuz etkilerken, ürünlere özgü arz gelişmeleri karışık bir seyir izlemeye neden oldu. Nikel fiyatları, Endonezya’daki maden kotası belirsizlikleri ve ABD’deki zayıf üretici enflasyonu ile destek buldu. Alüminyumda ise Hürmüz Boğazı’ndaki taşımacılık sorunları fiyatları destekleyen bir etken oldu.
Brent petrol fiyatları, jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte önemli bir yükseliş kaydetti. ABD’nin İran’daki askeri faaliyetlerini artırması ve İran’ın buna karşılık vermesi, bölgedeki gerilimi tırmandırdı. Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışındaki azalma, deniz taşımacılığındaki güvenlik endişelerini artırdı. Analistler, bu durumun petrol fiyatları üzerindeki jeopolitik risk primini yükselttiğini belirtti.
Doğal gaz ise ABD’deki güçlü arz görünümü nedeniyle petrol fiyatlarından negatif ayrıştı. Üretimin artması ve stoklardaki artış, Orta Doğu kaynaklı enerji risklerinin doğal gaz fiyatlarına etkisini sınırladı. Haftalık bazda Brent petrol varil fiyatı yüzde 14,2 artarken, doğal gaz fiyatı yüzde 1 geriledi.
Tarım emtialarında ise Karadeniz kaynaklı arz endişeleri öne çıktı. Buğday fiyatları, Rusya ve Ukrayna arasındaki çatışmalar nedeniyle etkilendi. ABD’deki aşırı sıcaklık tahminleri, mısır ve soya fasulyesi üretimini etkileyerek fiyatları destekledi. Chicago Ticaret Borsası’nda buğday fiyatları yüzde 7, mısırda yüzde 1,6, pirinçte yüzde 1,3 ve soya fasulyesinde yüzde 1 artış gösterdi.
Sonuç olarak, jeopolitik gerilimler emtia piyasalarında önemli dalgalanmalara neden olurken, yatırımcılar bu gelişmeleri dikkatle izlemeye devam ediyor.
