Türkiye’nin AB Savunma Projelerine Katılımı Kısıtlandı

Avrupa Parlamentosu Güvenlik ve Savunma Komitesi, Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) savunma araştırmalarına katılımını sınırlayan önemli bir karar aldı. 31 Mart Salı günü yapılan oylamada, Türkiye’nin 2028-2034 döneminde uygulanacak Horizon Europe programından dışlanmasını öngören önerge, 29 oyla kabul edildi. Bu durum, Türkiye’nin AB tarafından finanse edilen savunma ve güvenlik projelerine erişimini kısıtlayan belirgin bir adım olarak değerlendiriliyor.

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nden Milletvekili Costas Mavrides tarafından sunulan önerge, AB’nin en önemli araştırma ve yenilik fonu olan Horizon Europe’un gelecek aşamalarını hedef alıyor. Program, 2028-2034 döneminde savunma alanını öncelikli bir harcama alanı olarak belirleyecek. Mavrides, bu alanda katılımın yalnızca AB değerlerine, uluslararası hukuka ve üye devletlerle iyi komşuluk ilişkilerine saygı gösteren ülkelerle sınırlı olması gerektiğini savunuyor.

Mavrides, açıklamalarında, “Amacım, yalnızca AB’nin ve üye devletlerin çıkarlarına zarar vermeyen, iyi komşuluk ilişkilerine ve uluslararası hukuka saygı duyan ülkelerin savunma konularına dahil edilmesini sağlamak oldu” ifadelerini kullandı. Revize edilen metnin Türkiye’yi açıkça dışladığını belirten Mavrides, AB’ye veya üye ülkelere karşı düşmanca tutum sergileyen devletlerin Avrupa savunma çerçevesinde yer almasının mümkün olmadığını vurguladı. Bu teklif, Horizon Europe programına yönelik daha geniş kapsamlı müzakerelerin bir parçası olarak yasama sürecinin bir sonraki aşamasına taşınacak.

Horizon Europe Nedir?

Horizon Europe, Avrupa Birliği’nin araştırma ve inovasyon için en önemli finansman programıdır. 2021-2027 dönemi için bu program için öngörülen bütçe miktarı 93,5 milyar eurodur. Programın amaçları arasında Avrupa Birliği’ni bilimsel ve teknolojik yönden güçlendirmek, yenilik kapasitesini artırmak ve Avrupa’nın sosyoekonomik model ve değerlerini sürdürmek bulunmaktadır. Horizon Europe, üç ana bileşen altında toplanmaktadır: Bilimsel Mükemmeliyet, Küresel Sorunlar ve Endüstriyel Rekabet, Yenilikçi Avrupa. Bu alt programların birbiriyle uyumlu olması ve diğer Birlik Programları ile entegre bir şekilde çalışması hedeflenmektedir. Avrupa Komisyonu, 16 Temmuz 2025 tarihinde Horizon Europe Programı’na ilişkin yeni önerisini sunmayı planlamaktadır; 2028-2034 yılları arasında bu program için 175 milyar euro bütçe öngörülmektedir.