AB-Kanada işbirliği ekonomi ve güvenlikte büyüyor
AB-Kanada işbirliği; ticaret, kritik madenler, dijital ekonomi, eğitim, savunma ve Arktik güvenliği alanlarında yeni adımlarla genişletilecek.
Avrupa Birliği (AB), ABD ile Kanada arasındaki ticari gerilimin ardından Ottawa ile ilişkilerini farklı alanlarda derinleştirmeye hazırlanıyor. Taraflar ekonomi, ticaret, eğitim, savunma ve Arktik güvenliği başta olmak üzere kapsamlı bir işbirliği çerçevesi üzerinde çalışıyor.
Politico’nun AB kaynaklarına dayandırdığı habere göre, ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik seçenekler ekim ayında Montreal’de yapılması planlanan AB-Kanada Zirvesi öncesinde değerlendiriliyor. Kanada Başbakanı Mark Carney’nin bu hafta Strazburg’da Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’na hitap etmesi bekleniyor.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in 16 Eylül’de gerçekleştireceği Birliğin Durumu konuşmasında Kanada ile işbirliğine ilişkin somut öneriler açıklayabileceği belirtiliyor. Görüşmelerde kritik ham maddeler, dijital ticaret, eğitim, nitelikli iş gücünün hareketliliği, savunma ve Arktik güvenliği gibi başlıklar öne çıkıyor.
Gündemdeki en kapsamlı seçeneklerden biri, Kanada’nın AB Tek Pazarı ile bağlarının güçlendirilmesi. Bu modelin hayata geçirilmesi halinde Kanada ile Birlik arasındaki ticari ilişkilerin, İsviçre ve Norveç’in AB ile sahip olduğu bütünleşme düzeyine yaklaştırılması hedefleniyor.
Böyle bir düzenleme, Kanada vatandaşlarının AB ülkelerinde yaşama ve çalışma imkanlarını genişletebilir. Kanada şirketlerinin de yaklaşık 450 milyon tüketicinin bulunduğu Avrupa pazarına erişiminin kolaylaştırılması öngörülüyor. Ancak Avrupa’dan coğrafi olarak oldukça uzakta bulunan bir ülkeye bu ölçekte haklar tanınmasının mevcut bir örneği bulunmuyor.
Kanada, AB ile özel ortaklık arayışında
Kanada Başbakanı Carney, Toronto’da yaptığı açıklamada ülkesinin AB’ye üye olma hedefi taşımadığını, ancak Birlik ile yeni ve daha derin bir ortaklık kurmak istediğini söyledi. Carney, ortak değerler ve önceliklerin yanı sıra birbirini tamamlayan ekonomik kapasitelere dayalı özgün bir ittifak oluşturmayı amaçladıklarını belirtti.
Bu ortaklığın Kanada ile Avrupa arasındaki ekonomik, siyasi ve stratejik bağları önemli ölçüde güçlendirebileceğini ifade eden Carney’nin, yaklaşımının ayrıntılarını 17 Eylül’de Avrupa Parlamentosu’nda açıklaması bekleniyor. Kanada yönetiminin ayrıca, AB üyeliği dışında mümkün olan en kapsamlı işbirliği modellerini incelemek üzere özel bir temsilci görevlendirdiği aktarılıyor.
Kritik ham maddeler, AB-Kanada işbirliği gündeminin öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor. Kanada; bakır, molibden, alüminyum, nikel, lityum, kobalt ve nadir toprak elementleri bakımından zengin rezervleriyle dikkat çekiyor. Ülkenin bu kaynakları işlemek için sahip olduğu maden, tesis ve rafineri kapasitesi, AB açısından önemli bir tedarik alternatifi oluşturuyor.
Taraflar eğitim ve insan hareketliliği alanlarını da genişletmeyi değerlendiriyor. Kanada’nın AB’nin Erasmus eğitim programına daha kapsamlı katılımı, sanatçıların geçici seyahatlerini kolaylaştıracak vize düzenlemeleri ve bazı mesleki yeterliliklerin karşılıklı tanınması gündemde bulunuyor.
Dijital ticaret anlaşması yıl sonuna kadar tamamlanabilir
Ticari ilişkilerin geliştirilmesi kapsamında, 2016’da imzalanan Kapsamlı Ekonomi ve Ticaret Anlaşması’nın (CETA) onay sürecinin tamamlanması da hedefleniyor. Anlaşma, bazı AB ülkelerinde henüz resmen onaylanmış değil.
Kanadalı şirketlere, AB’nin yeşil ve enerji yoğun sektörlerde Avrupa şirketlerine öncelik vermeyi amaçlayan düzenlemeleri çerçevesinde kamu ihalelerine erişimde avantaj sağlanması da seçenekler arasında bulunuyor.
AB ve Kanada ayrıca internet üzerinden yürütülen ticari faaliyetleri ve dijital ekonominin diğer alanlarını kapsayacak Dijital Ticaret Anlaşması’nı yıl sonuna kadar sonuçlandırmayı planlıyor.
Savunma, güvenlik ve Arktik bölgesi de ilişkilerin güçlendirilmesi planlanan alanlar arasında yer alıyor. Kanada, AB’nin 150 milyar avroluk Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) savunma finansmanı programına erişim sağlamıştı.
Ekonomisi uzun süredir ABD pazarıyla yakından bağlantılı olan Kanada, Washington ile ilişkilerde artan belirsizlik karşısında dış ticaretini çeşitlendirmeye yöneliyor. Ottawa yönetimi, Avrupa başta olmak üzere diğer ortaklarla bağlarını güçlendirerek ekonomik ve stratejik seçeneklerini artırmayı amaçlıyor.
