Nepal-Tibet Faciasının Arkasında İklim Değişikliği Etkisi Var
Nepal ve Tibet’teki felaketin iklim değişikliği ile bağlantısı ortaya çıktı. 900’den fazla kişi hayatını kaybetti, 4.700 kişi kayıp.
26 Ağustos’ta Nepal ve Tibet sınırında meydana gelen heyelan ve seller sonucunda en az 900 kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 4.700 kişinin ise kaybolduğu bildirildi. Olayın ilk açıklamalarında, 4.4 büyüklüğündeki bir depremin çığa neden olduğu ve bunun da seli tetiklediği ifade edilse de, ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) durumu netleştirerek olayın bir buzul çökmesi sonucu gerçekleştiğini duyurdu. İstanbul Teknik Üniversitesi Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Tolga Görüm, bu bulguları destekleyerek, kaya-buz kütlesinin kayması sonucu bir buzul vadisinin etkilenerek çığa dönüştüğünü belirtti.
Görüm, bu olayın ardından akarsuyun kısa süreli olarak setlendiğini ve bu durumun göllenmeye yol açtığını ifade etti. Set gölünün yıkılmasıyla birlikte, önüne çıkan her şeyi yok eden bir sel meydana geldi. Olayın bir depremle tetiklenmediğini vurgulayan Görüm, yaşananların iklim değişikliğinin kısa ve uzun vadeli etkilerinin bir araya gelmesinin trajik bir örneği olduğunu dile getirdi.
İklim değişikliği nedeniyle buzulların hızla eridiğini belirten Görüm, dağlık alanlardaki buzul erimesinin dağ kütleleri üzerindeki baskıyı azalttığını ve bu durumun zamanla çatlaklara yol açabileceğini söyledi. Ancak bu çatlakların ne zaman oluşacağına dair kesin bir bilgi bulunmadığını, iklimin farklı etkilerinin de bu durumu etkilediğini aktardı. Buzulların erimesinin, kayaların termal iletkenliğini artırarak, güneşten daha fazla ısı çekmesine neden olduğunu ve bu durumun kayaların çatlak dinamiklerini bozduğunu ifade etti.
Nepal ve Tibet’teki felaketin boyutları Türkiye’de yaşanan benzer olaylarla karşılaştırıldığında, Türkiye’nin de risk altında olduğunu belirten Görüm, Erzurum, Artvin, Hakkari ve Kars gibi bölgelerin dikkatle izlenmesi gerektiğini vurguladı. Bu bölgelerde iklim değişikliği kaynaklı risklerin mevcut olduğunu ifade eden Görüm, geçmişte Türkiye’de de benzer bir olayın yaşandığını hatırlattı. 2 Temmuz 1840’ta Ağrı Dağı’nda meydana gelen bir kaya çığının 1300 kişinin ölümüne neden olduğunu belirtti. Bu olayda da bir göllenme oluşmuş ve yedi gün sonra meydana gelen selde 400 kişinin daha hayatını kaybettiği kaydedildi.
