F-35 Savaş Uçaklarında Termal Yönetim Sorunlarına Çözüm Arayışı
Lockheed Martin, F-35 savaş uçaklarındaki termal yönetim sorunlarını çözmek için 100 milyon dolarlık yeni bir sözleşme imzaladı.
Amerika Birleşik Devletleri merkezli savunma sanayi devi Lockheed Martin, F-35 savaş uçaklarında uzun zamandır gündemde olan termal yönetim problemlerini hafifletmek amacıyla 100 milyon dolarlık yeni bir sözleşme imzaladı. Bu sözleşme, ABD Deniz Hava Sistemleri Komutanlığı (NAVAIR) tarafından verildi ve toplamda 1.459 adet fren sistemi ısı emici bileşenin üretimini kapsıyor. Üretilecek bileşenlerin 1.075’i F-35A, 384’ü ise F-35B varyantları için tedarik edilecek. Projenin 2030 yılına kadar devam etmesi planlanıyor.
F-35 platformunda, yoğun operasyonlar sırasında ortaya çıkan termal yüklerin yalnızca fren sistemini değil, aynı zamanda aviyonik altyapıyı da olumsuz etkilediği ifade ediliyor. Tam yüklü durumda 13 tonun üzerinde ağırlığa sahip olan F-35 savaş uçakları, yüksek hızla iniş yaparken büyük miktarda kinetik enerjiyi kısa mesafede dağıtmak zorunda kalıyor. Bu süreçte oluşan aşırı sıcaklık, kablolama, sensörler ve aviyonik bağlantılar üzerinde ciddi baskılar oluşturabiliyor.
Yeni sözleşme kapsamında üretilecek ısı emici bileşenler, iniş sırasında meydana gelen ısıyı emerek çevredeki kritik sistemlere aktarılmasını engellemeyi hedefliyor.
F-35 Filosunda Bakım Sorunları Büyüyor
F-35 programında depo seviyesinde bakım kapasitesi, uzun süredir önemli bir sorun olarak öne çıkıyor. ABD Sayıştayı’nın (GAO) daha önce yayımladığı raporlarda, F-35 filosunun görev yapabilirlik oranının hedeflerin oldukça altında kaldığı ve bunun en önemli nedenlerinden birinin bakım altyapısındaki yetersizlik olduğu vurgulanmıştı. Özellikle fren sistemi bileşenlerinde yaşanan eksikliklerin, uçakların operasyonel filolara dönmesini geciktirdiği, bakım kuyruklarını uzattığı ve görev hazırlık oranlarını olumsuz etkilediği değerlendiriliyor.
Şu anda ABD, Birleşik Krallık, Japonya, Avustralya, Güney Kore, Norveç, Hollanda, İtalya ve Danimarka dahil olmak üzere toplam 19 ülke F-35 uçaklarını işletiyor. Bu ülkelerin oluşturduğu filo büyüklüğü ise 1.100 uçağı aşmış durumda.
Termal Yönetim Sorunu Kapsamlı
Uzmanlar, mevcut problemin F-35’in daha geniş kapsamlı termal yönetim sorunlarının yalnızca bir parçası olduğunu belirtiyor. Özellikle Block 4 modernizasyon paketi ile entegre edilmesi planlanan yeni radarlar, elektronik harp sistemleri ve gelişmiş görev bilgisayarlarının mevcut soğutma mimarisinin sınırlarını zorladığı ifade ediliyor. Bu bağlamda, Collins Aerospace ve Honeywell Aerospace tarafından yeni nesil güç ve termal yönetim sistemleri geliştiriliyor. Ancak bu yeni altyapının en erken 2030-2032 döneminde hizmete girmesi bekleniyor.
Bu nedenle, mevcut ısı emici tedarikinin, uzun vadeli modernizasyon süreci tamamlanana kadar filodaki acil sürdürülebilirlik problemini hafifletmek için bir geçici çözüm olarak değerlendirildiği ifade ediliyor.
