Türkiye elektrik talebi IEA ülkelerinde zirveye çıktı
Türkiye elektrik talebi, 2005-2024 döneminde yıllık ortalama yüzde 5 büyüyerek IEA üyeleri arasında en hızlı artışı kaydetti; yükseliş sürecek.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) Türkiye Enerji Politikaları İncelemesi Raporu’na göre, güçlü ekonomik ve nüfus artışı ülkenin enerji ihtiyacını yeniden şekillendiriyor. Türkiye elektrik talebi, 2005-2024 döneminde yıllık ortalama yaklaşık yüzde 5 yükselerek IEA üyesi ülkeler arasındaki en hızlı artışı kaydetti.
Elektrik tüketimindeki büyümenin önümüzdeki yıllarda da devam etmesi bekleniyor. Ulusal Enerji Planı, toplam elektrik talebinin 2035’te 510 teravatsaat seviyesine ulaşacağını öngörüyor. ABD, Almanya, Belçika ve İngiltere’nin de aralarında bulunduğu IEA’nın 32 üyesi bulunuyor.
Raporda, hızlı talep artışının yenilenebilir enerji kapasitesindeki genişlemeyle birlikte ele alınması gerektiği belirtiliyor. Bu çerçevede üretim kapasitesinden çok elektrik şebekelerinin güçlendirilmesi, enerji depolama, sistem esnekliği ve talep yönetimi önümüzdeki dönemin temel gündem maddeleri arasında gösteriliyor.
Elektrik talebindeki yükselişin başta sanayi ve hizmetler olmak üzere ekonomik faaliyetlerden kaynaklandığı ifade ediliyor. Konutlardaki elektrik tüketimi de 2023’ten 2024’e yüzde 14 arttı. Bu artışta klima ve elektrikli cihaz kullanımının yaygınlaşmasının yanı sıra bazı bölgelerde ısınma ve yemek pişirmede elektriğin daha fazla kullanılmasının etkili olduğu kaydedildi.
Türkiye’nin yaz aylarında elektrik tüketiminde yeni rekorlara ulaştığı da raporda yer aldı. Ülkenin puant elektrik talebi, Temmuz 2025’te yaşanan sıcak hava dalgası sırasında 59,5 gigavatla en yüksek seviyesini gördü.
Yenilenebilir kaynakların payı artırılacak
Artan elektrik ihtiyacının karşılanmasında yenilenebilir enerji kaynaklarının daha büyük rol üstlenmesi bekleniyor. Yenilenebilir kaynaklar 2025’te Türkiye’nin toplam elektrik üretiminin yüzde 43’ünü karşılarken, bu oranın 2035’te yüzde 55’e çıkarılması hedefleniyor.
Planlamalara göre güneş enerjisinin kurulu gücü 2024’teki 20 gigavattan 2035’te 77 gigavata, rüzgar enerjisinin kapasitesi ise 13 gigavattan 43,1 gigavata yükseltilecek. IEA, kapasitedeki bu hızlı büyümenin elektrik sisteminde daha yüksek esneklik ihtiyacını beraberinde getireceğine dikkat çekiyor.
Şebekelerde 35 gigavatlık esneklik planı
Enerji dönüşümünde yalnızca yeni santrallerin kurulması yeterli olmayacak. Üretilen elektriğin güvenilir biçimde şebekeye aktarılması ve talebin yükseldiği dönemlerde kullanılabilmesi için depolama ve akıllı şebeke yatırımlarının da artırılması gerekecek.
Türkiye’nin akıllı şebeke yol haritası, 2035’e kadar toplam 35 gigavatlık esnek kaynak oluşturulmasını öngörüyor. Bu kapasitenin 10 gigavatını çatı tipi güneş enerjisi ve depolama, 10 gigavatını büyük ölçekli enerji depolama, 5 gigavatını şebeke yönetimi, 10 gigavatını ise talep tarafı yönetimi oluşturacak.
Türkiye, aynı dönemde komşu ülkelerle elektrik enterkoneksiyon kapasitesini de önemli ölçüde artırmayı planlıyor. İhracat kapasitesinin üç katına çıkarılarak 6,75 gigavata, ithalat kapasitesinin ise beş katına yükseltilerek 6,6 gigavata ulaştırılması hedefleniyor. Bu kapsamda 14 bin 700 kilometrelik yüksek gerilim doğru akım hattı kurulması planlanıyor.
IEA, artan Türkiye elektrik talebi karşısında şebeke, enerji depolama ve diğer esneklik kaynaklarına yönelik yatırımların hızlandırılması gerektiğini vurguluyor. IEA Başkanı Fatih Birol da şebekelere, esnekliğe ve enerji verimliliğine yapılacak yatırımların enerji güvenliğini güçlendireceğini, ekonomik rekabetçiliği destekleyeceğini ve ülkenin uluslararası yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalara maruz kalmasını azaltacağını belirtiyor.
