Trump’tan Netanyahu’ya F-35 İtirazına Sert Yanıt
Netanyahu’nun Türkiye’ye F-35 satışı konusundaki açıklamaları, Trump’tan sert bir tepki aldı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Türkiye’ye F-35 savaş uçakları satılmasına karşı yaptığı açıklamalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın sert tepkisini doğurdu. Axios’un Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Trump, Netanyahu’nun Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılımını eleştirmesinden dolayı büyük bir öfke duydu.
Trump, Netanyahu’nun Türkiye’ye olası F-35 satışına müdahale etme veya bu konuda görüş bildirme yetkisi olmadığını düşündüğünü belirtti. Netanyahu’nun bu itirazları, Trump’ın 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’nde Türkiye’ye F-35 tedarikine ilişkin yaptığı açıklamaların ardından geldi.
Netanyahu, Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarını almaması gerektiğini savunarak, Ankara’ya herhangi bir silah tedarik edilmesine karşı olduğunu ifade etti. Türkiye’nin kendi savunma sanayisi üzerinden silah ürettiğine dikkat çeken Netanyahu, “Türkiye’nin F-35’leri almaması gerektiğini düşünüyorum. Herhangi bir silah almayı hak ettiğini de düşünmüyorum, kendi silahlarını yapıyor,” dedi.
Orta Doğu’daki Güç Dengesine Etkisi
Netanyahu, Türkiye’ye F-35 tedariki konusunda Trump ile birkaç kez görüştüğünü belirterek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Trump arasındaki dostluğa rağmen Türkiye’nin ABD açısından “dost bir devlet” olmadığını iddia etti. F-35 satışının Orta Doğu’daki askeri dengeleri bozacağını savunan Netanyahu, “F-35’lerin satılması Orta Doğu’daki güç dengesini yok edecektir, çünkü Türkiye’nin saldırgan emelleri var. Osmanlı İmparatorluğu’nu yeniden canlandırmak istediklerini söylüyorlar. Ben olsam satmazdım,” şeklinde konuştu.
Netanyahu, Türkiye’ye yalnızca F-35 savaş uçaklarının değil, bu uçaklarda kullanılacak motorların da verilmemesi gerektiğini belirtti. İsrail’in hava üstünlüğünü gerekçe gösteren Netanyahu, Türkiye’ye yapılacak olası bir tedarikin bölgedeki güç dengesini olumsuz etkileyeceğini öne sürdü.
Beyaz Saray’daki Görüşme İptal Edildi
Netanyahu’nun iki haftadır Trump ile Beyaz Saray’da görüşmek istediği ancak bu talebin henüz karşılık bulmadığı bildirildi. İsrail basınında iki liderin görüşeceği iddia edilse de Beyaz Saray yetkilileri, böyle bir görüşmenin doğrulanmadığını ve Trump’ın resmi programına eklenmediğini açıkladı. Yetkililer, Netanyahu’nun henüz kararlaştırılmamış bir görüşmeyi gerçekleşecekmiş gibi göstermeye çalıştığı izlenimi oluştuğunu ifade etti.
Hegseth’in Ziyareti de İptal Oldu
ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth’in NATO Zirvesi çerçevesinde Ankara’da gerçekleştirdiği temasların ardından İsrail’e yapması planlanan ziyareti de iptal edildi. ABD basınında yer alan haberlere göre, Hegseth’in Netanyahu ile yapacağı görüşmede İran’daki gelişmelerin yanı sıra Türkiye’ye olası F-35 tedarik sürecinin de ele alınması bekleniyordu.
NATO Zirvesi’nde Gündeme Geldi
Türkiye’nin F-35 programına dönüşü, 7 Temmuz’da Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’nde Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Trump arasında yapılan görüşmede yeniden gündeme geldi. Erdoğan, Türkiye için üretilen 5 adet F-35A savaş uçağının sözünün daha önce verildiğini hatırlatarak, zirveden olumlu bir karar çıkmasını beklediklerini ifade etti. Trump ise F-35’lerin Türkiye’ye tedarik edilmesi konusunda henüz bir karar alınmadığını, ancak bu seçeneğin değerlendirileceğini açıkladı. Ayrıca Türkiye’ye uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını belirtti.
Erdoğan’dan Tepki
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’ye olası F-35 tedarikine karşı çıkan Netanyahu ve Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’e tepki gösterdi. Erdoğan, Türkiye’nin başka ülkelerin savunma alımlarına müdahale etmediğini belirterek, “Her iki açıklamanın da benim dünyamda yeri yok. Zira Netanyahu’nun hangi sularda yüzdüğü belli, böyle bir yanlışa düşmemesi gerekirdi. Miçotakis’in Yunanistan için almış olduğu savunma araçlarına ‘Niçin bunları aldın veya niçin bunları alıyorsun?’ diye bir düşünce bugüne kadar sarf ettik mi?” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin hem savunma sistemleri üretme hem de ihtiyaç duyduğu sistemleri satın alma hakkına sahip olduğunu vurgulayan Erdoğan, “Hâlbuki bizim kapı komşumuz, söyleme imkânımız da olabilirdi. Ama gerek yok; alabilir de satabilir de. Türkiye şu anda bunları zaten üretiyor. Üretmenin yanında tabii ki alma hakkına da sahip ve bizler de bunun görüşmelerini dünyanın değişik ülkeleriyle yapıyoruz,” dedi.
