Hürmüz Boğazı’nda Geçici Koridor Anlaşması: ABD-İran İlişkileri Belirleyici

İran ve Umman, Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerin güvenli geçişi için geçici bir koridor anlaşması yaptı; ancak açılma ABD-İran uzlaşmasına bağlı.

İran ve Umman, Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamak amacıyla geçici bir düzenleme üzerinde anlaştı. Ancak İran, boğazın tamamen açılmasının ABD ile yapılan mutabakatın uygulanmasına bağlı olduğunu belirtti.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, 25 Ağustos’ta yaptığı açıklamada, iki ülkenin ticari gemi geçişleri için geçici bir koridor üzerinde uzlaştığını duyurdu. Yaklaşık 7 mil genişliğindeki bu koridorun girişlerinin İran kara sularından, çıkışlarının ise hem İran hem de Umman kara sularından olacağı ifade edildi.

Garibabadi, geçici güzergahın 30 ila 60 gün içinde yeniden düzenlenmesinin planlandığını da sözlerine ekledi.

İran tarafı, Umman ile yapılan anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nın tamamen normal ticari trafiğe açıldığı anlamına gelmediğini vurguladı. Garibabadi, boğazın yeniden açılması için ABD’nin 17 Haziran’da imzalanan mutabakattaki taahhütlerini yerine getirmesi, deniz ablukasının kaldırılması ve savaşın tüm cephelerde sona erdirilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, Yemen’deki durumun çözülmesinin de şartlar arasında olduğunu dile getirdi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, 26 Ağustos’ta yaptığı açıklamada, İran ve Umman arasında Hürmüz Boğazı’ndaki yetki ve gelir paylaşımına ilişkin bir anlaşmaya varıldığını söyledi. Muhibbi, ABD’nin süreci engellemeyi bırakması ve 17 Haziran’daki mutabakata dönmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın açılabileceğini ifade etti.

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Umman Denizi’ne bağlayan en dar noktası yaklaşık 33 kilometre genişliğinde olan bir geçiş noktasıdır ve dünya enerji ticaretinin en önemli rotalarından biri olarak kabul edilmektedir. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin 2025 verilerine göre, savaş öncesinde Hürmüz Boğazı’ndan günlük 20 milyon varilden fazla ham petrol ve petrol ürünü taşınıyordu. Ayrıca, LNG sevkiyatlarının da önemli bir kısmı bu güzergah üzerinden gerçekleştiriliyordu.

Ancak, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiği halen savaş öncesi seviyelerin oldukça altında kalmaktadır. Küresel deniz trafiği verilerine göre, 25 Ağustos’ta boğazdan 5, 26 Ağustos’ta ise 10 ticari gemi geçiş yaptı. Son 10 günlük ortalama yaklaşık 15 gemi olurken, savaş öncesinde günlük geçiş sayısı 120-140 seviyesindeydi.