Mercan Ağarması Artıyor, Resifler Tehlike Altında
Mercan resifleri, sıklaşan ağarma olayları nedeniyle geri dönülmez bir çöküş riskiyle karşı karşıya. Bilim insanları uyarıyor.
Küresel Mercan Resifleri İzleme Ağı, 120 ülkeden ve yaklaşık 37 bin resif bölgesinden elde edilen 40 yıllık verileri inceleyerek hazırladığı raporda, mercan ağarması olaylarının sıklığının alarm verici bir şekilde arttığını ortaya koydu. Eskiden bu olaylar arasında geçen süre on yıllar alırken, günümüzde bu süre ortalama beş veya altı yıla düşmüş durumda.
Bilim insanları, mercan resiflerinin sıkça ağarma olaylarına maruz kaldığını ve bu olaylar arasında iyileşmek için yeterli zaman bulamadıklarını ifade ediyor. Küresel mercan örtüsünün mevcut seviyeleri, normalin oldukça altında kalırken, bu durum geri dönüşü olmayan bir çöküş riski doğuruyor.
Mercan resifleri, deniz yaşamının dörtte birini destekleyen, kıyı bölgelerini koruyan ve milyonlarca insan için gıda ve geçim kaynağı sağlayan kritik ekosistemlerdir. Ancak, kirlilik ve yükselen okyanus sıcaklıkları nedeniyle artan kitlesel ağarmalar bu ekosistemleri tehdit ediyor.
Çalışmanın başyazarı Manuel Gonzalez Rivero, mercanların kendilerini toparlayabilmesi için yeterli zamana ihtiyaç duyduğunu belirtti. Ancak, bu süreyi tanımanın giderek zorlaştığını, ağarma olaylarının sıklığının neredeyse iki katına çıktığını vurguladı.
Ağarma, mercanların dokularında bulunan renkli alglerin dışarı atılmasıyla gerçekleşiyor. Algler mercanlara besin sağladığı için, bu durum mercanların soluklaşmasına ve açlık ile hastalıklara karşı savunmasız hale gelmesine yol açıyor. Ağarmış bir mercan henüz ölmemiş olsa da, iyileşme umudu için okyanus sıcaklıklarının düşmesi gerekiyor.
Bu rapor, Pasifik liderlerinin yıllık Pasifik Adaları Forumu için Palau’da toplandığı bir dönemde yayımlandı. Liderlerin, bu yıl ilerleyen zamanlarda düzenlenecek COP31 iklim müzakereleri öncesinde iklimle ilgili önceliklerini belirlemesi bekleniyor.
Raporun bulguları, iklim değişikliğinin hassas resif ekosistemleri üzerindeki etkilerini gözler önüne seriyor. Sert mercan örtüsü, 2020-2024 döneminde tarihsel ortalamanın %9,5 altında kalmış durumda.
Gonzalez Rivero, dünya genelindeki mercan örtüsünün 2010 yılına kadar 40 yıl boyunca nispeten sabit kaldığını, ancak 2010’dan sonra çok ciddi değişimlerin yaşandığını ifade etti. Bilim insanları, ilk kitlesel ağarma olayını 1998 yılında kaydetmişti ve 2010’dan bu yana üç yeni olay daha meydana geldi. Sıcaklıkların düştüğü dönemlerde resifler, hızlı bir şekilde kendini toparlayabiliyor. Örneğin, 2017-2019 yılları arasında resifler %6 oranında mercan örtüsü kazanarak, 2016’daki ağarma olayından kaynaklanan %6,6’lık kaybı neredeyse telafi etti.
2023 yılındaki son ağarma olayı, dünya genelindeki mercan resifi alanlarının %77’sini etkileyerek, şimdiye kadar kaydedilen en yaygın ağarma olayı oldu. El Niño hava modellerinin etkisiyle okyanus yüzey sıcaklıkları 22 Ağustos’ta 21,1 dereceye ulaşarak rekor kırdı. Bu bağlamda, bilim insanları, dünya genelindeki resiflerin bir başka ağarma olayı ile karşılaşabileceğini belirtiyor: “Sıcaklıklar göz önüne alındığında, bu oldukça muhtemel.”
Raporda, emisyonların hızla azaltılması ve sürdürülemez balıkçılık ile aşırı kıyı yapılaşması gibi yerel tehditlerin yönetilmesinin, daha fazla kaybı sınırlayabileceği ifade ediliyor.
