RES-GES Ruhsat Rehberi: Başvuru Süreleri ve Gerekli Belgeler

Enerji Bakanlığı, RES-GES ruhsat süreçleri için yeni rehber ve belgeleri açıkladı. Başvuru süreleri ve belgeler hakkında detaylar.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 24 Temmuz 2026’dan itibaren geçerli olacak RES-GES imar ve ruhsat yönetmeliğinin uygulanmasına ilişkin detayları içeren 21 sayfalık bir rehber ve 44 sorudan oluşan bir açıklama metni yayımladı. Bu belgeler, imar planı, parselasyon, imar durum belgesi, yapı ruhsatı, yapı kullanma izni ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı için başvuru dosyalarının nasıl hazırlanacağını kapsamaktadır. Bakanlık, yerel idarelerin yetkilerini ortadan kaldıran tek yetki değil, aynı zamanda lisans sahiplerine alternatif bir başvuru yolu sunmaktadır.

Yönetmelik ve uygulama rehberi, geçerli önlisans veya üretim lisansına sahip rüzgar ve güneş enerjisi santrallerini kapsamaktadır. Lisanssız elektrik üretim tesisleri ise bu düzenlemenin dışında kalmakta ve kendi özel mevzuatlarına göre değerlendirilmektedir.

Uygulama, her ölçekteki imar planları ve parselasyon planlarının onaylanmasını içermekte, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve işyeri açma ruhsatının düzenlenmesi ile bu belgelerde yapılacak değişiklikleri kapsamaktadır. Yönetmeliğin 1. maddesinin ikinci fıkrası, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 4. maddesinin hükümlerini korumaktadır. Bu nedenle, turizm alanları, sit alanları, tabiat varlıklarını koruma alanları gibi özel alanlarda ilgili kurumların izin ve karar yetkileri devam etmektedir.

Bakanlık, yalnızca Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından verilmiş geçerli bir önlisans veya üretim lisansı bulunan tüzel kişiler için başvuru kabul etmektedir. Başvuru dosyasındaki lisans numarası, kaynak türü, güç, lisans süresi ve saha bilgileri Bakanlık veya EPDK kayıtlarından doğrulanacaktır. Lisans koordinatları ile plan, parsel, yapı ve tesis yerleşiminin eşleştirilmesi, ortak dosyanın zorunlu unsurlarından biridir.

Yönetmelikteki “Bakanlıkça da” ifadesi, Bakanlığın yetkisini mevcut idarelerin yetkisini ortadan kaldıran münhasır bir yetki olarak tanımlamamaktadır. Bakanlık, yerel idarelere ek bir başvuru mercii olarak görev yapmaktadır. Lisans sahipleri, işlemin niteliğine göre Bakanlık ve diğer yetkili idareler arasında seçim yapabilmektedir. Ancak başvurunun bir merciden diğerine otomatik olarak gönderileceği düşünülmemelidir. Bakanlığa yapılan başvuruda, önce işlemin yönetmelik kapsamına girip girmediği, ardından dosyanın mevzuata uygunluğu incelenmektedir.

Bir projenin imar planının Bakanlıkça, yapı ruhsatının ise belediye veya il özel idaresince yürütülmesi mümkündür. Mevzuat, tüm işlemlerin aynı mercide tamamlanmasını zorunlu kılmamaktadır. Ancak işlemler arasındaki hukuki bağlantılar, başvuru mercii seçilirken dikkate alınmalıdır. Bakanlığın yapı kullanma izin belgesi düzenleyebilmesi için yapının ruhsatının da Bakanlıkça verilmiş olması gerekmektedir. Belediye veya il özel idaresince düzenlenmiş bir yapı ruhsatına dayanılarak Bakanlıktan yapı kullanma izin belgesi alınamamaktadır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı için ise farklı bir düzenleme bulunmaktadır. Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi başka bir yetkili idare tarafından düzenlenmiş olsa bile, lisans sahibi doğrudan Bakanlığa başvuruda bulunabilmektedir. İmar Ruhsat Bilgi Yönetim Sistemi devreye girene kadar başvurular, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Gelen Evrak Birimi’ne elden teslim edilecektir. Başlangıç dosyasında, ıslak imzalı bir başvuru dilekçesi, yönetmelik ekindeki metni değiştirmeden hazırlanmış Ek-1 taahhütname ve basılı belge dizini bulunacaktır.

Islak imza veya onay gereken pafta ve projelerin kağıt asılları ile taranmış kopyaları birlikte teslim edilecektir. Varsa plan, harita, GIS ve CAD verilerinin özgün sayısal üretim dosyaları da dijital taşıyıcıya eklenecektir. İmzalı kağıt belge ile dijital kopya arasında farklılık olması durumunda dosya eksik kabul edilecektir. Taramaların en az 300 dpi çözünürlükte olması, renk içeren pafta, kaşe ve imza sayfalarının renkli taranması gerekecektir. PDF belgelerine OCR uygulanması istenmektedir, ancak özgün görüntünün korunması gerekmektedir.

Plan paftaları için imzalı PDF/A ile birlikte NCZ ve geçerli PlanGML; harita, GIS ve CAD verileri için işlemin niteliğine göre NCZ, GPKG, tam SHP seti veya GeoTIFF; teknik projeler için DWG veya DXF ve aranabilir PDF/A sunulması gerekmektedir. Koordinat, alan, parsel ve yapı envanteri tablolarının imzalı PDF yanında XLSX ve gerektiğinde UTF-8 CSV biçiminde sunulması gerekmektedir.

Ortak başvuru dosyasında işlem adı, tesis adı, lisans numarası, il, ilçe, ada ve parsel bilgileri ile tebligat kişisini gösteren dilekçe bulunacaktır. Teknoloji, kurulu güç, ünite sayısı, saha ve parsel sayısı ile mevcut plan ve ruhsat durumunu özetleyen tek sayfalık tesis tanıtımı da hazırlanacaktır. Ek-1 taahhütname her işlem için ayrı ayrı sunulacaktır. Taahhütname metnindeki başlık, madde, dipnot veya sorumluluk hükümleri değiştirilemeyecek; metne şart, çekince veya ek açıklama konulamayacaktır. Başvuruyu lisans sahibi adına başka bir kişi yürütüyorsa temsil veya yetki belgesi de dosyada yer alacaktır.

Ortak dosyada lisans sahası ile tesis yerleşimini eşleştiren harita ve tablo, parsel envanteri, mülkiyet veya kullanım hakkı belgesi, KEP ve diğer iletişim bilgileri, belge dizini, önceki Bakanlık işlemleri ile projeyi etkileyen yargı veya idari kararlar bulunacaktır. Daha önce aynı tesis dosyasına sunulmuş, geçerli ve değişmemiş belgelerin yeniden eklenmesi yerine önceki evrakın tarih ve sayısına referans verilebilecektir. Nazım ve uygulama imar planları eş zamanlı hazırlanıp onaylanabilecektir. Planlama çalışması yetkili plan müellifi tarafından; güncel halihazır harita, kadastral durum, onaylı jeolojik-jeoteknik etüt, üst ölçek plan kararları, kurum görüşleri ve saha eşikleri kullanılarak hazırlanacaktır.

Plan dosyasında plan müellifinin yetki ve sorumluluk belgeleri, onaylı halihazır harita, kadastral veriler, lisans-plan-parsel geometrisi, araştırma, analiz ve sentez çalışmaları, nazım ve uygulama imar planı paftaları, plan notları, plan açıklama raporu, PİN, PlanGML, ÇED kararı ve sınır eşleştirmesi ile saha fotoğrafları bulunacaktır. İmar planının yürürlükteki üst ölçek plan kararlarına uygun olması gerekmektedir. Teklif üst ölçek planla uyumluysa ayrıca üst ölçek plan değişikliği aranmayacaktır. Uyumsuzluk varsa gerekli üst ölçek plan değişikliği yetkili idarece onaylanmadan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı alt ölçek imar planını onaylayamayacaktır.

Onaylı jeolojik-jeoteknik etüt raporu bulunmayan alanlarda imar planı hazırlanamayacak ve onaylanamayacaktır. Etüdün Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının usul ve esaslarına göre hazırlanması ve aynı Bakanlık tarafından onaylanması gerekmektedir. Plan müellifi, gerekli kurum ve kuruluş görüşlerini almakla sorumlu olacaktır. Kurumların görüşlerini en geç 30 gün içinde bildirmesi gerekmektedir. Etüt veya analiz gibi uzun süreli bir çalışma gerektiğinin yazılı olarak bildirilmesi halinde en fazla 30 günlük ilave süre verilebilecektir.

Süresi içinde görüş bildirilmemesi, plan hakkında olumsuz görüş bulunmadığı kabulüne dayanak oluşturacaktır. Ancak bu kural, özel bir kanunun açıkça zorunlu tuttuğu izin, karar veya uygun görüşün alınması yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır. Örneğin orman, mera, sit, kıyı veya askeri güvenlik mevzuatının aradığı özel kararlar yalnızca 30 günlük sürenin dolmasıyla alınmış sayılmamaktadır. Bakanlığın açıklamasına göre PİN, plan dosyası Bakanlığa sunulmadan önce plan müellifi tarafından kendi yetki belgesiyle alınacaktır. Plan onaylanmadan önce Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının sistemi üzerinden Bakanlıkça da PİN temin edilecektir. Paftalar, plan açıklama raporu ve sayısal veri setinde aynı PİN’in kullanılması gerekecektir.

Bakanlık plan dosyasını içerik ve mevzuata uygunluk açısından inceleyecektir. Hata veya eksiklikler plan müellifine bildirilecek ve giderilmesi için 30 gün süre tanınacaktır. Bu süre içinde düzeltilmiş dosyayla yeniden başvurulmazsa dosya iade edilecektir. Buradaki 30 gün, Bakanlığın imar planını onaylama süresi değil; başvuru sahibine hata ve eksiklikleri giderme amacıyla verilen süredir. Bu ayrım proje takvimi kurulurken özellikle dikkate alınmalıdır.

Bakanlıkça onaylanan imar planı, onay tarihinden itibaren Bakanlığın internet sitesinde 15 gün süreyle ilan edilecektir. İtiraz olmazsa plan ilan süresinin sonunda kesinleşecektir. İtirazlar ilan süresi içinde yazılı olarak Bakanlığa yapılacaktır. Bakanlık, askı süresinin bitiminden itibaren 15 gün içinde itirazları karara bağlayacaktır. İtiraz reddedilirse plan, ret kararı tarihinde başka bir onaya gerek kalmadan kesinleşecektir. İtiraz kabul edilirse planın değişen bölümleri yeniden askıya çıkarılacaktır.

Plan değişikliği, ilave veya revizyon başvurusunda yürürlükteki onaylı plan seti, değişikliğin gerekçesi ve kamu yararı, mevcut ve öneri planı karşılaştıran paftalar, fark ve etki tablosu ile revizyon tarihçesi sunulacaktır. Değişiklik etki alanını, koordinat veya yerleşimi, kapasite veya teknolojiyi ya da ilgili kurumun koşulunu etkileyen ulaşım ve altyapı kararını değiştiriyorsa kurum görüşünün yenilenmesi gerekecektir. İmar planında elektrik üretim tesisinin ihtiyaç duyduğu idari ve barınma amaçlı kullanımlar ile yardımcı tesislere plan notlarında yer verilebilecektir. Yapı yüksekliği, kullanılacak teknolojinin gerektirdiği değere göre Yençok olarak belirlenecektir. Planın Bakanlıkça onaylanması, plan müellifi ile lisans sahibinin teknik ve hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.

Parselasyon planının nihai olarak onaylanabilmesi için uygulama imar planının kesinleşmiş olması gerekmektedir. Nazım ve uygulama imar planları eş zamanlı ilerleyebilse de kesinleşmemiş uygulama imar planına dayanılarak parselasyon planı kesinleştirilememektedir. Başvuru dosyasında kesinleşmiş uygulama imar planı, harita mühendisinin yetki ve sorumluluk belgeleri, düzenleme sınırı ve açıklama raporu, güncel tapu ve kadastro kayıtları, kadastro ile imar planı çakıştırması, parselasyon planı, düzenleme ortaklık payı hesabı, tahsis ve dağıtım cetvelleri ile koordinat ve alan kontrol dosyası bulunacaktır. İrtifak, muhdesat, ifraz, tevhit veya terk işlemi varsa bunlara ilişkin koşullu belgeler de eklenecektir.

Bakanlıkça onaylanan parselasyon planı 15 gün süreyle ilan edilecektir. İtirazlar aynı süre içinde Bakanlığa yapılacaktır. Yönetmeliğin 9’uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre Bakanlık, itirazları askı süresinin bitiminden itibaren 15 gün içinde karara bağlayacaktır. Kesinleşen parselasyon planı veya değişiklik beyannamesi kadastro müdürlüğüne gönderilecek; teknik kontrol ve onayın ardından tapu müdürlüğünce tescil edilecektir. Bakanlığın yönetmeliğin 9’uncu maddesindeki yetkisi parselasyon planlarının onayına ilişkindir. İmar Kanunu’nun 15’inci ve 16’ncı maddeleri kapsamındaki ifraz, tevhit, yola terk, yoldan ihdas ve irtifak işlemleri ile 18’inci madde kapsamındaki parselasyon uygulaması aynı işlem olarak değerlendirilmemelidir. Bakanlığın sıkça sorulan sorular metni de bu işlemlerin farklı hukuki düzenlere tabi olduğunu belirtmektedir.

İmar durum belgesi, lisans sahibi veya yetkili temsilcisinin başvurusu üzerine Bakanlıkça düzenlenebilecektir. Belgenin yalnızca Bakanlığın onayladığı imar planları için düzenlenmesi şart değildir. Belediye, il özel idaresi veya başka bir yetkili idarece onaylanmış, yürürlükte ve kesinleşmiş bir imar planına dayanılarak da Bakanlıktan imar durum belgesi alınabilecektir. Bakanlık, başka bir idarenin onayladığı plana dayanarak belge düzenlemeden önce planın yürürlükte ve güncel olduğunu, değişiklik, revizyon veya iptal kararı bulunup bulunmadığını teyit edecektir. İlgili idareden nazım ve uygulama imar planları, plan açıklama raporu, PİN, jeolojik-jeoteknik etüt, parselasyon planı, dağıtım cetvelleri ve ÇED belgesi gibi kesinleşmiş kayıtların tasdikli örneklerini isteyebilecektir.

Yol kotu tutanağı için dilekçe, onaylı imar durum belgesi ve mimar tarafından elektronik imzayla onaylanmış vaziyet planı gerekmektedir. Mimari, statik, mekanik ve elektrik projeleri ise ayrı işlem dosyaları halinde hazırlanmakta; yapı aplikasyonu, hafriyat hesabı ve ilgili mesleki yetki belgeleri de projenin niteliğine göre dosyaya eklenmektedir.

Yeni yapı ruhsatı dosyasında yapı veya ünite envanteri, tapu veya tapu yerine geçen belge, imar durum belgesi, aplikasyon krokisi, yapı aplikasyon projesi, vaziyet planı, mimari proje, statik proje ve hesapları ile gerekli olması halinde mekanik ve elektrik tesisat projeleri bulunacaktır. Zemin ve temel etüt raporu, proje müellifi ve fenni mesul taahhütnameleri, şantiye şefi hizmet sözleşmesi ve taahhüdü, meslek odası kayıtları, yapı müteahhidi belgeleri, adres ve numarataj kaydı da ruhsat dosyasının parçaları arasında yer alacaktır. Yangın güvenliği, su, atıksu, yol geçişi, asansör, sığınak veya otopark gibi özel düzenlemeler yalnızca somut yapı bakımından uygulanıyorsa istenecek.

Özel mülkiyete konu GES taşınmazlarında kira veya irtifak sözleşmesi, on yıldan az olmamak ve üretim lisansı süresiyle uyumlu olmak şartıyla yapı ruhsatı dosyasında kullanılabilecektir. Sözleşmenin tapuya şerh edilmiş olması gerekmektedir. Üretim lisansının süresi uzatılır ve mevcut sözleşme yeni süreyi karşılamazsa kullanım hakkının da yeni lisans süresiyle uyumlu hale getirilmesi gerekecektir. Rüzgar türbinleri ile GES panel ve taşıyıcı sistemleri için mekanik ve elektrik tesisat projesi aranmayacaktır. Ancak idari bina, trafo veya şalt binası, kontrol binası, depo, güvenlik yapısı, batarya elektrik depolama yapısı ve diğer yardımcı yapılarda ilgili disiplin projesi gerekiyorsa bu istisna uygulanmayacaktır.

Yönetmeliğin 10’uncu maddesinin birinci fıkrasına göre GES projelerinde imar planına esas jeolojik-jeoteknik etüt Bakanlıkça yeterli görülürse Bakanlıkça düzenlenen yapı ruhsatında ayrıca zemin etüt raporu aranmayabilecektir. Bu, idari bir çıkarım değil, doğrudan yönetmelik hükmüdür. Bakanlığın sıkça sorulan sorular metni ise hükmün RES projelerini kapsamadığını ve belediye veya il özel idaresince düzenlenecek GES yapı ruhsatlarında kendiliğinden uygulanmayacağını açıklamaktadır. Bu ruhsatlarda ilgili idarenin tabi olduğu genel mevzuat esas alınmaktadır.

Yönetmeliğin 10’uncu maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarına göre RES tesislerinde yapı inşaat alanı, rüzgar türbinlerinin doğal veya tesviye edilmiş zemin altı dahil temel alanı olarak hesaplanmaktadır. GES tesislerinde ise panel taşıyıcı ayaklarının zemin yüzeyinde kapladığı alanların toplamı esas alınmaktadır. Yapı ruhsatı Bakanlıkça düzenlense bile adres ve numarataj yetkisi ilgili yerel idarede kalacaktır. Bakanlık ruhsat bilgilerini oluştururken, adres bileşenlerinin üretilmesi ve güncellenmesi belediye, il özel idaresi veya diğer yetkili idare tarafından yürütülecektir. Başvuru sahibi, ruhsata konu parsel ve yapı listesini adres kaydının oluşturulabilmesi için ilgili idareye sunacaktır.

Eksiksiz ve hatasız başvuruda yapı ruhsatı müracaat tarihinden itibaren 30 gün içinde düzenlenecektir. Eksiklik bulunursa başvurunun mevzuata uygun hale getirilmesi istenecek ve eksiklikler tamamlandıktan sonra aynı inceleme süreci yeniden işletilecektir. Yönetmeliğin 10’uncu maddesinin üçüncü fıkrasına göre ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içinde inşaata başlanmayan veya beş yıllık ruhsat süresi içinde tamamlanmayan ve süresi içinde yenilenmeyen yapılar ruhsatsız kabul edilecektir. Tadilat ve yenileme işlemleri ruhsatı ilk düzenleyen idare tarafından yapılacaktır. Ruhsat eki projeyi, taşıyıcı sistemi, yapı alanını, kullanım biçimini veya temel yerleşimini değiştiren uygulamaya başlamadan önce tadilat ruhsatı alınması gerekecektir.

Bakanlığa yapı kullanma izin belgesi başvurusu yapılabilmesi için yapının ruhsatının da Bakanlık tarafından düzenlenmiş olması gerekmektedir. Başvuruda tam veya kısmi kullanım talebini gösteren dilekçe, geçerli ruhsat ve onaylı proje listesi, fenni mesul uygunluk raporu, saha fotoğrafları ile gerçekleşen yapı ve ünite envanteri sunulacaktır. Eksiksiz başvuruda yapı kullanma izin belgesi 30 gün içinde düzenlenecektir. Kısmi kullanım izni yalnızca ilgili bölümlere hizmet veren ortak alanların tamamlanmış ve kullanılabilir olması, bölümün güvenli bulunması ve yapıda mevzuata aykırılık bulunmaması halinde verilebilecektir.

Bakanlığın sıkça sorulan sorular metninde, yapım işine ilişkin SGK ilişiksizlik belgesinin yapı ruhsatında kayıtlı yapı müteahhidinin işyeri sicilinin bağlı bulunduğu SGK İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezinden alınarak başvuruda sunulması gerektiği değerlendirilmektedir. Uygulama rehberine göre RES tesisleri ikinci sınıf gayrisıhhi müessese olarak değerlendirilmektedir. GES tesisleri ise 11 Aralık 2025 tarihli değişikliğin ardından güç ayrımı olmaksızın üçüncü sınıf gayrisıhhi müessese olarak ele alınmaktadır. Başvuru, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 23’üncü maddesi kapsamında ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseseler için kullanılan Örnek-2 başvuru ve beyan formu üzerinden yürütülecektir.

Dosyada işyeri ruhsatı dilekçesi, her işlem için ayrı Ek-1 taahhütname, eksiksiz doldurulmuş Örnek-2 formu ve gerekiyorsa temsil belgesi bulunacaktır. Tesisin adı, sahibi, faaliyet konusu, adresi, parselleri, mülkiyet durumu, açık ve kapalı kullanım alanı, vergi bilgileri ve tesis sınıfı beyan edilecektir. ÇED, trafik, itfaiye, emisyon, deşarj, atık, iş sağlığı ve güvenliği ile sosyal tesis koşulları somut tesise göre “var”, “yok” veya “uygulanmaz” olarak gösterilecektir.

RES-GES imar ve ruhsat yönetmeliğinin 13’üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı, başvurunun ilgili mevzuata uygun ve eksiksiz olması halinde beş gün içinde düzenlenecektir. Eksik belge varsa İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6’ncı maddesi uyarınca beş günlük süre ilk başvuru tarihinde değil, eksik belgelerin tamamlanarak yetkili idareye teslim edildiği tarihte başlayacaktır. Belge beyana dayalı düzenlendiği için kazanılmış hak oluşturmayacaktır. Bakanlık ruhsat tarihinden itibaren 30 gün içinde tesiste yerinde kontrol yapacaktır. Uygunsuzluk tespit edilirse giderilmesi için bir defaya mahsus 15 gün verilecektir. Aykırılık bu sürede giderilmezse ruhsat iptal edilecek, işyeri kapatılacak ve ilgili yasal işlemler uygulanacaktır.

İmar planı Bakanlıkça onaylanmış bir tesiste ruhsatsız yapıya başlandığının belirlenmesi halinde, İmar Kanunu’nun 32’nci ve 42’nci maddeleri kapsamındaki işlemler Bakanlıkça tesis edilecek ve ilgili büyükşehir belediyesi, belediye veya il özel idaresine bilgi verilecektir. Yapı ruhsatı Bakanlıkça düzenlenmiş bir yapıda ruhsata aykırılık tespit edilmesi halinde de aynı yaptırım düzeni uygulanacaktır. Yıkım kararı alınırsa yıkım işlemini Bakanlığın bildirimi üzerine ilgili yerel idare gerçekleştirecek ve yıkım masrafları lisans sahibinden tahsil edilecektir.

Bakanlığın açıklaması, aynı fiil hakkında iki idarenin işlem yapması halinde ilgililerin mevcut mühürleme veya yaptırım tutanağını diğer idareye bildirmesini öngörmektedir. Bununla birlikte mükerrer işlemi baştan önleyecek ortak ve merkezi bir kayıt veya koordinasyon mekanizması uygulama belgelerinde tanımlanmış değildir. Yönetmelikte özel bir geçiş hükmü bulunmamaktadır. Bu nedenle 24 Temmuz 2026’dan önce belediye, il özel idaresi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü veya başka bir yetkili idare önünde başlatılmış işlemler kendiliğinden Bakanlığa devredilmiş sayılmamaktadır.

Başvuru sahibi mevcut idaredeki süreci tamamlayabilir. Bakanlık yolunu tercih etmek isterse önceki başvurusundan usulüne uygun biçimde vazgeçmesi ve Bakanlığa yeni bir dosya sunması gerekmektedir. Bakanlık, önceki idarede yürütülen dosyayı kaldığı yerden devralmayacak; başvuruyu yönetmelik kapsamında yapılmış yeni bir işlem olarak değerlendirecektir. Önceki süreçte alınmış kurum görüşleri, onaylı halihazır haritalar ve jeolojik-jeoteknik etüt raporları yalnızca başvurunun Bakanlığa taşınması nedeniyle geçersiz hale gelmiyor. Belgeler yürürlükteki mevzuata uygun, güncel ve yeni başvurunun saha, kapasite ve plan kararlarıyla uyumluysa kullanılabilecektir.

Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce ilgili idarece onaylanarak askıya çıkarılmış fakat henüz kesinleşmemiş planlar da otomatik olarak Bakanlığa geçmiyor. Önceki idare, usulüne uygun başlatılmış askı ve itiraz sürecini tamamlayarak planı kesinleştirebilir. 18 Aralık 2025 tarihinde görüşe açılan taslağın 15’inci maddesinde çeşitli imar ve ruhsat işlemleri için hizmet bedelleri öngörülmüştü. Bu madde 24 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren nihai yönetmeliğe alınmamıştır. Taslaktaki tarife, tek başına dayanak gösterilerek yatırımcıdan talep veya tahsil edilemez.

Bu durum bütün mali yükümlülüklerin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. İmar planı veya plan değişikliği, İmar Kanunu’nun Ek 8’inci maddesi ve ilgili ikincil mevzuattaki koşulları taşıyorsa değer artış payı uygulanabilecektir. Değer artış payı her plan değişikliğinde otomatik doğmayacak; işlemin niteliğine ve yasal koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğine göre somut proje bazında değerlendirilecektir. Nihai yönetmelikte elektrik depolama ünitesine ilişkin ayrı bir tanım bulunmamaktadır. RES ve GES tanımlarının yardımcı tesisleri kapsaması, bütün depolama projelerinin otomatik olarak yönetmelik kapsamına girdiği anlamına gelmiyor.

Depolama ünitesi lisanslı RES veya GES’in ayrılmaz bir parçası ya da yardımcı tesisi ise yönetmelik hükümlerinin bu ünite için de uygulanabileceği belirtilmektedir. Buna karşılık bağımsız depolama tesisleri veya lisansla yardımcı tesis ilişkisi açık kurulamayan projeler bakımından başvuru merciinin ve uygulanacak imar düzeninin ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir. Uygulama rehberinin yapı türlerine göre proje paketinde “batarya elektrik depolama yapısı” yardımcı yapılar arasında sayılmakta ve mimari, statik, mekanik, elektrik ile zemin veya temel projelerine tabi tutulmaktadır. Bu ifade, depolama yapısının ruhsat dosyasındaki teknik içeriğini göstermekte; bağımsız her depolama projesine genel bir kapsam hükmü getirmemektedir.

Bakanlığın imar ve ruhsat yetkisi özel kanunlarla başka kurumlara verilmiş izin ve karar yetkilerini ortadan kaldırmamaktadır. Proje alanı orman, tarım arazisi, büyük ova, zeytinlik, mera, yaylak, kışlak, kıyı, sit, özel çevre koruma bölgesi veya başka bir korunan alanla çakışıyorsa ilgili kurum izinlerinin alınması gerekmektedir. Orman alanlarında orman izni ve koordinatlı izin sınırı, tarım arazilerinde tarım dışı kullanım veya uygunluk kararı, meralarda tahsis amacı değişikliği, sit alanlarında koruma kurulu kararı, kıyı alanlarında onaylı kıyı kenar çizgisi ve kıyı mevzuatı uygunluğu aranabilecektir. ÇED kapsamındaki projelerde ÇED Olumlu veya ÇED Gerekli Değildir kararı ile plan, lisans ve ÇED sınırlarının birbirini karşılaması gerekmektedir.

Dere, taşkın ve içme suyu havzası etkisinde DSİ veya ilgili su idaresi; karayolu bağlantısında KGM veya yol idaresi; havaalanı, mania ve radar etkisinde SHGM, DHMİ veya ilgili kurum; askeri ve güvenlik alanlarında yetkili güvenlik kurumu görüşü gündeme gelecektir. Boru hattı, enerji hattı, demiryolu veya haberleşme altyapısı bulunan sahalarda koruma bandı ve geçiş koşulları ayrıca ele alınacaktır. Bakanlığın 44 soruluk metni, orman ön izninin kesin izin yerine kabul edilip edilmeyeceğine doğrudan ve kesin bir yanıt vermemektedir. Yanıtta özel kanunlara tabi taşınmazlarda ilgili izin, tahsis, irtifak hakkı ve benzeri işlemlerin tamamlanması gerektiği belirtilmektedir. Bu nedenle yalnızca ön izne dayanarak yapı ruhsatının kesin biçimde alınabileceği varsayımıyla proje takvimi kurulmamaktadır.

Sıkça sorulan sorular; Bakanlığın alternatif yetkisini, devam eden dosyaların otomatik devredilmeyeceğini, işlemlerin farklı mercilerde yürütülebileceğini, işyeri ruhsatının önceki ruhsat merciinden bağımsız olduğunu ve taslaktaki hizmet bedellerinin uygulanamayacağını açık biçimde ortaya koymaktadır. GES zemin etüdü istisnasının yalnızca Bakanlığın düzenlediği yapı ruhsatlarında uygulanması, parselasyon planının kesinleşmiş uygulama imar planını beklemesi, PİN sürecindeki sorumluluk, kira ve irtifak süresinin üretim lisansıyla uyumu, Ek-1 taahhütnamenin her işlemde yeniden verilmesi ve SGK ilişiksizlik belgesinin alınacağı merci de açıklığa kavuşturulan başlıklar arasında yer almaktadır.

Bununla birlikte 44 soruluk belge bütün belirsizlikleri sona erdirmiş değildir. Orman ön izninin hangi aşamada yeterli olacağı açık yanıtlanmamaktadır. Türbin teknolojisi değiştiğinde hangi teknik eşiklerin plan tadilatı gerektireceği kesinleştirilmektedir. Bakanlık ile yerel idarenin aynı aykırılık için mükerrer işlem yapmasını önleyecek merkezi bir koordinasyon mekanizması tarif edilmemektedir. Bağımsız veya hibrit depolama ünitelerinin kapsamı ise lisans ve yardımcı tesis bağlantısına göre proje bazında değerlendirmeye bırakılmaktadır.

Sıkça sorulan sorular metninin kullandığı dil de bütün yanıtların kesin ve bağlayıcı bir uygulama hükmü oluşturmadığını göstermektedir. Taslaktaki bir ibarenin nihai metinden neden çıkarıldığını soran Soru-20’de Bakanlık, yanıtını İmar Kanunu’nun 15’inci maddesine atıfla “kaynaklandığı düşünülmektedir” ifadesi üzerinden kurmaktadır. SGK ilişiksizlik belgesine ilişkin yanıtta da “değerlendirilmektedir” ifadesi kullanılmaktadır. Bu dil, yönetmelik hükmü ile Bakanlığın idari yorumunun birbirinden ayrılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Kurum görüşlerinin güncelliği konusunda mevzuatta tek ve sabit bir geçerlilik süresi bulunmamaktadır. Bakanlığın sıkça sorulan sorular metni, belirli bir karar numarası göstermeden idari yargı kararlarına atıfla kurum görüşlerinin genel geçerlilik süresinin bir ila iki yıl kabul edildiğini belirtmektedir. Aynı yanıtta iki yıldan eski görüşlerin yenilenmesi ve mümkünse görüşlerin son bir yıl içinde alınmış olması güvenli uygulama olarak sunulmaktadır. Ancak bunlar açık bir kanuni son kullanma tarihi değildir. Görüş yazısında özel bir süre belirtilmişse veya saha, kapasite, teknoloji, plan sınırı ya da mevzuat değişmişse belge daha erken yenilenmek zorunda kalabilir.

İlk kontrol, projenin geçerli önlisans veya üretim lisansına sahip olup olmadığı ve planlanan işlemin bu lisans sahası içinde kalıp kalmadığı olmalıdır. İkinci aşamada yatırımcı, her işlem için Bakanlık veya diğer yetkili idare yolundan hangisini kullanacağını belirlemeli ve özellikle yapı ruhsatı ile yapı kullanma izni arasındaki merci bağlantısını dikkate almalıdır. Ardından lisans koordinatları, plan sınırı, ÇED alanı, mülkiyet ve kullanım hakları, türbin veya panel yerleşimi, yardımcı tesisler ve varsa depolama ünitesi aynı koordinat sisteminde karşılaştırılmalıdır. Orman, tarım, mera, kıyı, sit, taşkın, ulaşım, radar ve altyapı kesişimleri dosya hazırlanmadan önce tespit edilmelidir.

Başvuru sahibi, ortak dosya ile işlem özelindeki belge paketini birbirinden ayırmalı; her işlem için değiştirilmemiş Ek-1 taahhütname hazırlamalıdır. Kağıt ve dijital sürümlerin bire bir aynı olduğu son kontrolde doğrulanmalıdır. Süre hesabı ise yalnız mevzuatta yazan 5, 15 veya 30 günlük sonuçlandırma sürelerine göre değil; kurum görüşleri, özel izinler, eksiklik tamamlama, askı, itiraz, kadastro kontrolü ve tapu tescili aşamaları birlikte dikkate alınarak yapılmalıdır.

Yeni düzen, RES ve GES yatırımlarında yerel idarelere alternatif merkezi bir imar ve ruhsat kanalı oluşturmuştur. Uygulama rehberi de ilk kez başvuru dosyasının kağıt ve dijital düzenini, belge statülerini, proje paketlerini ve işlem bazındaki kontrol noktalarını tek bir çerçevede toplamıştır. Buna karşılık merkezi başvuru, özel arazi izinlerini, ÇED yükümlülüklerini, mülkiyet sorunlarını veya teknik etütleri ortadan kaldıran tek duraklı bir izin modeli değildir. Bakanlığın incelemesi, farklı mevzuat ve kurumlar altında alınması gereken kararların yerine geçmiyor. Bu nedenle sistemin proje takvimini ne ölçüde kısaltacağı, dosya standardının yanı sıra kurumlar arası veri erişimi ve uygulama kapasitesiyle belirlenecektir.

Yatırımcı açısından temel değişiklik, başvuru merciinin seçilebilir hale gelmesidir. En kritik operasyonel koşul ise lisans, plan, parsel, ÇED, mülkiyet ve tesis geometrisinin tek ve tutarlı bir dosyada birleştirilmesidir. Eksiksiz bir dosya Bakanlığın sürelerini çalıştırabilirken, farklı belgelerdeki küçük saha, kapasite veya koordinat uyuşmazlıkları süreci yeniden başlatabilecektir.

Sizce yeni RES ve GES ruhsat düzeni yatırım süreçlerini gerçekten hızlandıracak mı, yoksa farklı kurumlar arasındaki yetki dağılımı yeni belirsizlikler yaratabilir mi? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşın.

Nihai düzenleme: Rüzgar ve Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Tesislerinin İmar ve Ruhsat İşlemlerine İlişkin Yönetmelik, 24 Temmuz 2026 tarihli ve 33319 sayılı Resmi Gazete.

Yönetmelik metni ve ekleri: Enerji Bakanlığı, RES-GES İmar ve Ruhsat İşlemlerinde İstenecek Bilgi ve Belgeler Uygulama Rehberi, 24 Ağustos 2026.

Bakanlık açıklamaları: RES-GES İmar ve Ruhsat İşlemleri Sıkça Sorulan Sorular, 44 soru ve yanıt, 24 Ağustos 2026.

Resmi duyuru: Enerji Bakanlığı

Kaynak hiyerarşisi: Kanun ve yönetmelik bağlayıcı hukuki çerçeveyi, uygulama rehberi Bakanlığın başvuru ve dosya standardını, sıkça sorulan sorular ise Bakanlığın idari yorumunu oluşturuyor. Çelişki halinde üst norm uygulanıyor.