Türkiye, Avrupa’nın Rus Petrolü İhtiyacında Kilit Rol Oynuyor
Türkiye, Avrupa’nın Rus petrolüne bağımlılığını azaltma çabalarında kritik bir geçiş noktası haline geldi.
ABD merkezli Wall Street Journal (WSJ), Avrupa Birliği’nin Rus enerji kaynaklarına olan bağımlılığını azaltma çabalarında Türkiye’nin önemli bir geçiş noktası haline geldiğini bildirdi. Türkiye’nin Mersin Limanı’ndaki petrol depolama tesislerinde, Rusya’dan gelen petrol ürünleri düzenli olarak boşaltılmakta ve benzer miktarlarda sevkiyat Avrupa Birliği ülkelerine yönlendirilmektedir.
Bu ticaret modeli, Batı’nın Rusya’ya uyguladığı yaptırımların ardından ortaya çıkmış durumda. Avrupa Birliği, Türkiye’deki petrol depolama terminallerine yönelik denetimlerini artırırken, bazı limanlara yaptırım uygulanması seçeneğini de değerlendiriyor. WSJ, enerji ihracatının Rus ekonomisi için hayati bir gelir kaynağı olmaya devam ettiğine dikkat çekiyor.
2022 yılından bu yana uygulanan yaptırımlar, Rus enerji sektöründe bazı aksamalara yol açmış olsa da, petrol ürünlerinin Türkiye üzerinden Avrupa’ya akışının sürdüğü ifade ediliyor. Türkiye, Çin ve Hindistan’ın ardından Rus petrolünün en büyük alıcıları arasında yer alıyor. Rus rafinerileri, yaptırımların başlamasından bu yana Türkiye’ye yaklaşık 50 milyar dolar değerinde dizel ve diğer yakıtlar göndermiş durumda. Bu ihracat, Rusya’nın toplam petrol gelirlerinin yaklaşık yüzde 10’unu oluştururken, Türkiye’den Avrupa Birliği’ne yapılan petrol ürünü sevkiyatının toplam değeri ise 24 milyar dolara yaklaşmış durumda.
AB Yeni Adımlar İçin Hazırlanıyor
WSJ’nin haberine göre, Türkiye’nin Batı yaptırımlarına katılmadığı ve Rus enerji alımlarının Türk hukukuna aykırı olmadığı belirtiliyor. Avrupa Birliği’nin 2026 yılına kadar Rus sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) alımını sonlandırmayı ve Rus boru hattı gazı ithalatını ise Kasım 2027’ye kadar tamamen durdurmayı hedeflediği hatırlatılıyor. 21 Ocak itibarıyla, Rus ham petrolünden başka ülkelerde rafine edilen ürünlerin de yasak kapsamına alınacağı ve ithalatçıların ürünlerin Rusya menşeli olmadığını kanıtlamak zorunda kalacağı vurgulanıyor. Ancak, depolama terminalleri ve aracı ağların yakıtın menşeini gizleyerek yaptırımların uygulanmasını zorlaştırdığı ifade ediliyor.
Rus Petrolü Aracılara Yüzde 10-20 Kar Sağlıyor
WSJ’ye göre, Türkiye’deki Rus petrol ticareti, küçük firmalardan büyük holdinglere kadar geniş bir aktör ağına yayılmış durumda. Avrupa Birliği’nin Vadinar rafinerisine yaptırım uygulamasının ardından bu tesisin Avrupa sevkiyatları dururken, bazı yüklerin Türkiye’deki terminallere yönlendirildiği belirtiliyor. Ekim ve Kasım aylarında Rusya’dan Türkiye’ye gelen dizel yüklerinin kısa sürede Yunanistan’daki rafinerilere sevk edildiği ifade ediliyor. Avrupa Birliği içinde Rus petrolüne olan talebi kalıcı biçimde azaltmak amacıyla, Türkiye’den gelen dizel ve petrol ürünlerine yönelik yeni yasak seçeneklerinin tartışılmaya başlandığı da haberde yer alıyor.
