Ortadoğu’da Tanker Piyasasında Rekor Navlun Fiyatları
Ortadoğu’da tanker piyasasında rekor navlun fiyatları yükselirken, deniz trafiği ciddi şekilde etkileniyor.
ABD öncülüğündeki deniz güvenlik koalisyonu, Irak kıyılarında Stena–Sonangol suezmax havuzuna bağlı bir tankere gerçekleştirilen saldırının ardından, Ortadoğu’daki denizcilik sektörünü artan sabotaj risklerine karşı uyardı. Uyarıda, özellikle sabit konumda bekleyen ve öngörülebilir rotalarda seyreden gemilerin güvenilir hedefler haline geldiği ifade edildi.
Birleşik Deniz Kuvvetleri Ortak Deniz Bilgi Merkezi (JMIC) tarafından yayımlanan güvenlik bildirisinde, riskin yalnızca Hürmüz Boğazı ile sınırlı kalmadığı, bölgedeki daha geniş deniz alanlarını kapsadığı vurgulandı.
Güvenlik uyarısı, bölgedeki navigasyon sistemlerinde yaşanan ciddi bozulmaların da etkisiyle geldi. JMIC, Hürmüz Boğazı’na yaklaşan, Umman Körfezi’nde ve Arap Körfezi’nde önemli GNSS (uydu navigasyon sistemi) parazitlerinin devam ettiğini bildirdi. Merkez, 28 Şubat tarihinden bu yana ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından bölgede konum sapmaları, AIS anormallikleri ve kesintili sinyal bozulmalarının arttığını kaydetti. Bu durumun deniz trafiğinde yanlış konum verilerine, navigasyon hatalarına ve potansiyel deniz kazalarına yol açabilecek ek bir risk oluşturduğu belirtildi.
Artan güvenlik endişeleri ve navigasyon sorunları, ticari deniz trafiğini de olumsuz etkiledi. Normal şartlarda Hürmüz Boğazı’ndan 24 saat içinde yaklaşık 138 gemi geçişi gerçekleşirken, son AIS verileri günlük geçişlerin tek haneli rakamlara düştüğünü gösteriyor. Son 24 saat içinde yalnızca iki ticari gemi geçişi doğrulanırken, bunlar arasında tanker bulunmadığı bildirildi.
JMIC, bu durumu resmi bir yasal kapanmanın değil, güvenlik uyarıları, sigorta şirketlerinin çekilmesi ve operasyonel temkin nedeniyle yaşanan fiili bir duraklama olarak değerlendirdi.
Gerginlik, tanker piyasasında sert fiyat dalgalanmalarına neden oldu. Tankers International verilerine göre, VLCC segmentinde bazı kiralama fiyatları teorik olarak rekor seviyelere ulaştı. Dynacom’a ait 300.000 dwt’lik Adamantios isimli VLCC, Hindistan’a yapılacak bir sefer için Reliance tarafından günlük 537.913 dolar gibi rekor bir bedelle kiralandı. Diğer yandan, Kalamos (2010) adlı VLCC’nin Bharat Petroleum’a günlük 758.000 dolar seviyesinde varsayımsal bir alt kiralama fiyatıyla teklif edildiği bildirildi.
Hafta başında ise Minerva’ya ait Pantanassa isimli tanker için günlük 420.000 dolar seviyesinde teklif verilmesine rağmen, piyasa belirsizliği nedeniyle anlaşma sağlanamadı. Brokerler, bu fiyatların önemli bir kısmının henüz tamamlanmış sözleşmelerden ziyade kağıt üzerinde veya şartlı teklifler olduğunu belirtiyor. Gem sahipleri ve kiracıların güvenlik risklerini değerlendirmek için temkinli davrandıkları ifade ediliyor.
