Temiz hidrojen yatırımları petrol krizine karşı öne çıktı
Orta Doğu’daki savaş enerji ithalatçılarının maliyetini artırırken, 130 milyar doları aşan temiz hidrojen yatırımları enerji güvenliğiyle yeniden öne çıktı.
Orta Doğu’daki savaşın ardından petrol ve doğal gaz fiyatlarında yaşanan yükseliş, enerji ithalatına bağımlı ülkelerin maliyetlerini kısa sürede artırdı. Avrupa ve Asya’daki ithalatçı ekonomilerin, yüksek fosil yakıt fiyatları ve uygulanan destek önlemleri nedeniyle savaşın ilk iki ayında 100 milyar doları aşan ilave bir faturayla karşı karşıya kaldığı hesaplanıyor.
Bu enerji şoku, maliyetlerin yüksekliği ve talep yetersizliği nedeniyle beklenen hızda ilerlemeyen temiz hidrojen projelerini yeniden gündemin merkezine taşıdı. Hükümetler, hidrojeni yalnızca karbon emisyonlarını azaltacak bir seçenek olarak değil, petrol ve doğal gaz ithalatına olan bağımlılığı düşürebilecek bir enerji güvenliği aracı olarak da değerlendiriyor.
Enerji krizinin ilk iki aydaki maliyeti 100 milyar doları geçti
Hydrogen Council verilerine göre Avrupa ve Asya’daki enerji ithalatçısı ekonomilerin, Orta Doğu’daki savaşın ilk iki ayında fosil yakıt maliyetleri ve kamu destekleri nedeniyle üstlendiği ek yük 100 milyar doların üzerine çıktı.
Air Liquide Üst Yöneticisi ve Hydrogen Council Eş Başkanı François Jackow, enerji şokunun hükümetleri enerji güvenliği politikalarını yeniden değerlendirmeye yönelttiğini belirtiyor.
Petrol ve doğal gaz arzının sınırlı sayıdaki üretici ülkeye ve kritik deniz geçişlerine bağlı olması, fiyat artışlarının tüketicilere, sanayi kuruluşlarına ve kamu bütçelerine hızla yansımasına yol açıyor. Avrupa’nın yanı sıra Japonya ve Güney Kore gibi ithalata yüksek oranda bağımlı ekonomiler için risk, yalnızca fiyatların yükselmesiyle sınırlı kalmıyor; tedarik kesintisi ihtimali de kaynak çeşitlendirme arayışını hızlandırıyor.
Temiz hidrojen yatırımlarında yeni eşik
Enerji güvenliği tartışmaları büyürken, küresel temiz hidrojen yatırımlarında da önemli bir artış kaydedildi. Hydrogen Council’ın 2026 verilerine göre nihai yatırım kararı alınan veya bağlayıcı taahhüt aşamasına ulaşan projelere ayrılan sermaye 130 milyar doları aştı. Bu tutar bir yıl önce yaklaşık 110 milyar dolar seviyesindeydi.
Dünya genelinde 570’ten fazla proje söz konusu kapsama giriyor. Bu projelerin yaklaşık yüzde 90’ı işletme ya da inşaat aşamasında bulunuyor. Yatırımların tamamlanması halinde yıllık yaklaşık 6,9 milyon ton temiz hidrojen üretim kapasitesine ulaşılması bekleniyor.
Sektördeki en dikkat çekici değişim, hidrojenin uzun süre yatırım sunumları ve stratejik planlarla sınırlı kalan bir teknoloji olmaktan çıkarak gerçek üretim tesislerine dönüşmeye başlaması olarak öne çıkıyor.
Üretimde Çin, yatırım taahhütlerinde Avrupa önde
Temiz hidrojen alanında ülkeler arasındaki rekabet giderek belirginleşiyor. Çin, kesinleşmiş yenilenebilir hidrojen üretim kapasitesinin yarısından fazlasını elinde tutuyor. Elektrolizör üretimindeki güçlü konumu da ülkeye yeni tesislerin maliyetlerini azaltma konusunda avantaj sağlıyor.
Avrupa ise taahhüt edilen yatırım büyüklüğü bakımından dünyanın önde gelen pazarları arasında yer almayı sürdürüyor. Ancak yüksek elektrik fiyatları, düzenleyici çerçeve ve hidrojenin fosil yakıtlara kıyasla pahalı olması, birçok projenin ilerleme hızını sınırlıyor.
ABD’de düşük karbonlu hidrojen projeleri öne çıkarken, enerji güvenliğinin yeniden kritik hale gelmesi bu yatırımların yalnızca iklim politikaları kapsamında değil, stratejik yatırımlar olarak görülmesini sağlıyor.
Rekabet üretim tesisleriyle sınırlı kalmıyor. Elektrolizör, boru hattı, depolama tesisi, liman altyapısı ve yakıt hücresi tedarik zincirleri de ülkeler açısından yeni bir sanayi politikası alanı oluşturuyor.
Maliyet ve talep sorunu sürüyor
Yatırım hacmindeki büyümeye rağmen temiz hidrojen sektörünün temel sorunları çözülmüş değil. Yenilenebilir elektrik kullanılarak üretilen yeşil hidrojen, birçok bölgede doğal gazdan elde edilen geleneksel hidrojene göre hâlâ daha yüksek maliyetli.
Çelik üretimi, ağır taşımacılık ve bazı sanayi uygulamalarında ortaya çıkan maliyet farkı, şirketlerin uzun vadeli satın alma anlaşmalarına yönelmesini zorlaştırıyor. Bu nedenle son yıllarda çok sayıda proje ertelendi, küçültüldü veya iptal edildi. Üretim kapasitesi artarken kalıcı talebin aynı hızda oluşmaması, sektörün başlıca darboğazı olmayı sürdürüyor.
Ancak son enerji şoku, projelerin değerlendirilme biçimini değiştiriyor. Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki sert dalgalanmalar, hidrojenin yalnızca üretim maliyeti üzerinden ele alınamayacağını gösteriyor. Enerji ithalatçısı ülkeler için tedarik güvenliği, fiyat oynaklığı ve kriz dönemlerinde kamu bütçesine yansıyan ek yük de hesaplamaya dahil ediliyor.
İlk iki ayda 100 milyar doları aşan ilave enerji faturası, temiz hidrojen sektörünün en güçlü argümanlarından biri haline geldi. Hükümetler açısından soru artık yalnızca temiz hidrojenin maliyetinin ne kadar olduğu değil, yeni bir petrol ve doğal gaz krizine bağımlı kalmanın ülkelere neye mal olacağı.
